Hızlı kontrol — neye ihtiyacınız var
Yabancı bir belgenin Portekiz’de geçerli olup olmaması üç hususa bağlıdır: belirli bir Portekiz makamı, mahkeme veya özel taraf nezdindeki kullanım amacı; menşe ülke; ve menşe tarafta apostil ya da konsolosluk tasdiki yapılıp yapılmadığı veya özel kullanım bir istisnaya girdiği için tasdik gerekip gerekmediği.
Bu rehber, menşe ülke belgesinden Portekiz makamına sunulmaya hazır belgeye kadar tüm akışı ve THE-Ö Legal’a en sık sorulan menşeler için ülkeye özgü bölümleri açıklar.
Üç adımlı model
Çoğu yabancı belgenin Portekiz’de kullanımı üç ardışık adımdan oluşur: 1) menşe tarafta tasdik, Lahey tarafı menşeler için apostil veya Lahey dışı menşeler için konsolosluk tasdiki; 2) Portekizceye, Portekiz’de yetkili bir meslek mensubu tarafından yapılan ya da tasdik edilen çeviri; 3) belirli işlem bunu gerektiriyorsa Portekiz tarafında tanıma veya doğrulama, örneğin çeviri üzerindeki imzanın tanınması veya sunum için suretin avukat tarafından tasdiki.
Código do Notariado madde 41 istisnası bu modelin yanında yer alır ve aşağıda açıklanır.
Adım 1 — menşe ülke tasdiki
Lahey Sözleşmesine taraf bir menşe ülkede, 2026 itibarıyla 125’ten fazla ülke, belge menşe ülkenin yetkili makamınca apostillenir. ABD’de bu genellikle belgeyi düzenleyen eyaletin Secretary of State makamıdır. Birleşik Krallık’ta FCDO Legalisation Office’tir. Brezilya’nın 2016’da Lahey Sözleşmesine katılmasından beri apostil cartórios extrajudiciais tarafından yapılır. Her menşe ülkenin kendi yetkili makamı vardır.
Lahey’e taraf olmayan menşeler, bazı Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya ülkeleri için çok adımlı konsolosluk tasdiki gerekir: yerel noter tasdiki, menşe ülke dışişleri bakanlığının onayı ve o ülkedeki Portekiz konsolosluğunun veya yetkili Portekiz diplomatik temsilciliğinin onayı. Portekiz’in 2019’da ilgili Lahey çerçevesine dâhil olmasından bu yana, Portekiz’den diğer Lahey ülkelerine giden belgelerde eski konsolosluk yolu yerine apostil kullanılır.
Adım 2 — Portekizce onaylı çeviri
Portekiz, İspanyol traductor jurado veya Brezilyalı tradutor juramentado sistemine eşdeğer bir yeminli tercüman sicili tutmaz. IRN, çeviri tasdikinin notário, conservador ou oficial dos registos, advogado, solicitador veya câmara de comércio e indústria tarafından yapılabileceğini doğrular; ticaret odaları için Decreto-Lei n.º 244/92 geçerlidir.
Pratik yöntem şöyledir: nitelikli tercüman çeviriyi hazırlar ve imzalar, ardından Portekizli advogado, solicitador veya notário tercümanın imzasını tasdik eder. Alternatif olarak kaynak dili okuyup yazabilen bir advogado çeviriyi kendisi yapıp tasdik edebilir. Bir AB Üye Devletinde düzenlenen doğum, evlilik veya ölüm belgeleri gibi kamu belgeleri için özel AB düzenlemesi bazı onaylı çevirileri ek tanımadan muaf tutar.
Adım 3 — gerektiğinde Portekiz tarafında tanıma
AIMA dosyaları, IRN başvuruları, banka müşteri kabulü ve üniversite kaydı gibi çoğu Portekiz kullanımı için tasdik edilmiş ve çevrilmiş yabancı belge ek tanıma olmadan doğrudan kullanılabilir. Yabancı belgenin bir Portekiz noterlik işlemine dâhil edilmesi veya alıcı makamın ek onaylı suret kaşesi istemesi gibi belirli işlemlerde Portekiz tarafında ek işlem gerekir.
Bu işlem, tasdik edilmiş yabancı belgenin Portekizli avukat tarafından onaylı sureti, Portekizce çeviri üzerindeki imzanın tanınması veya sınır ötesi şirket işlemlerinde yabancı belgeye atıf yapan termo de autenticação olabilir. Başvuru sırasında hangilerinin geçerli olduğunu belirleriz.
Madde 41 istisnası — menşe ülke tasdiki ne zaman gerekmez
Önemli bir Portekiz istisnası vardır ve Portekizli rakip bir notário’nun açıklaması da bunu doğrular: “Yerel hukuka göre yurt dışında düzenlenen belgelerin noterlik işlemlerinde kullanılmak üzere Portekiz’de sonuç doğurması için tasdik edilmesi gerekmez” (csnotaria.com).
Hukuki dayanak Código do Notariado madde 41’dir. Düzenlendiği ülke hukukuna göre geçerli şekilde hazırlanmış belge, ek tasdik olmadan Portekiz noterlik işlemine kabul edilir. İstisna dardır ve özel kullanıma bağlıdır: yabancı belgenin Portekiz noterlik işlemine gömülmesinde iyi işler; belge AIMA veya IRN gibi Portekiz kamu makamına doğrudan sunulduğunda genellikle apostil veya konsolosluk tasdiki muafiyeti sağlamaz.
Uygulamada madde 41 istisnası, yabancı belgenin Portekiz termo de autenticação veya escritura içinde anıldığı sınır ötesi şirket, aile hukuku ve miras işlemlerinde en yararlıdır. Portekiz makamına bağımsız sunum için apostil veya konsolosluk yolunu planlayın.
Yardıma mı ihtiyacınız var?
Ekibimiz süreci baştan sona yönetir. Net bir değerlendirme ve somut bir plan alın.
Hukuki değerlendirme alınABD ve Birleşik Krallık belgeleri
ABD’de düzenlenen doğum ve evlilik belgeleri, mahkeme kararları, vekâletnameler ve şirket belgeleri için düzenleyen eyaletin Secretary of State apostili ve Portekiz’de Portekizce onaylı çeviri gerekir. Eyalet tarafından düzenlenen nüfus kayıtları, eyalet apostilinden önce county tarafından onaylanmak zorunda olabilir.
Birleşik Krallık belgeleri için Foreign, Commonwealth & Development Office, FCDO, Legalisation Office apostili ve Portekizce onaylı çeviri gerekir. Mahkeme belgeleri ve akademik diplomalar FCDO apostilinden önce ara noter tasdiki gerektirebilir.
Brezilya belgeleri
Brezilya’nın 14 Ağustos 2016’da Lahey Sözleşmesine katılmasından beri Brezilya belgeleri, Corregedoria Nacional de Justiça’nın yetkilendirdiği cartórios extrajudiciais tarafından apostillenir. Apostil, belge Brezilya’dan çıkmadan önce São Paulo, Rio de Janeiro, Minas Gerais gibi menşe eyalette eklenir.
Portekiz’de kullanım için apostilli Brezilya belgesi, gerektiğinde Avrupa Portekizcesine onaylı çeviriyle sunulur; dil farkı hukuki terminoloji doğruluğu bakımından önemlidir. Portekiz makamları Brezilya Portekizcesi belgeleri çoğu zaman çevirisiz kabul eder, ancak Portekiz noterlik işleminde Avrupa Portekizcesine uyarlama veya çeviri yine de gerekebilir.
Rusya ve Ukrayna belgeleri
Rusya ve Ukrayna Lahey tarafıdır; dolayısıyla kamu belgeleri menşe ülkede apostillenir. Rusya’da apostil Adalet Bakanlığı veya yetkilendirilmiş bölgesel makamlarca eklenir. Ukrayna’da belge türüne göre Adalet Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı veya Eğitim Bakanlığı tarafından eklenir.
2022’den beri Rus belgelerindeki menşe apostilinin doğrulanması bazı Portekiz makamı bağlamlarında daha hassas hâle gelmiştir. Başvuruda hedef makamın kabulünü kontrol ederiz. Avrupa Portekizcesine onaylı çeviri Portekiz’de nitelikli bir tercüman tarafından yapılır ve ardından Decreto-Lei n.º 76-A/2006 madde 38 uyarınca advogado tarafından tasdik edilir.
İspanya belgeleri
İspanya’da düzenlenen belgeler İspanya Adalet Bakanlığı veya noterlik belgeleri için yetkilendirilmiş Colegio Notarial tarafından apostillenir. Portekiz makamları önünde kullanım için genellikle Avrupa Portekizcesine onaylı çeviri gerekir; ancak Portekiz makamları okuma amacıyla İspanyolca belgeleri çoğu zaman kabul eder.
İspanya-Portekiz sınır ötesi hacmi, bazı Portekiz cartórios’un İspanyolca kapasite geliştirmesine yetecek düzeydedir. Hukuki hizmet bağlantılı işlemlerde İspanyolca konuşan Portekizli advogado, başvuruyu, çeviri tasdikini ve sonraki Portekiz noterlik işlemini tek dosyada yürütebilir.